Probiotyk Saccharomyces boulardii – właściwości i zastosowanie

jak działa probiotyk

Saccharomyces to drożdże spożywcze, które naturalnie bytują w naturze i wykorzystywane są do produkcji wina, piwa i wypieków. Do drożdży należy także szczep Saccharomyces boulardii, ale wyróżnia się unikalnymi właściwościami probiotycznymi. Nie jest wrażliwy na działanie antybiotyków i nie wywiera niekorzystnego wpływu na dobre bakterie szczepów Lactobacillus i Bifodobacterium. Pomaga w biegunkach i innych problemach jelitowych.

 Jakie są właściwości drożdży – czy są zdrowe?

Saccharomyces boulardii to szczep niepatogennych drożdży, wyizolowany około 100 lat temu ze skórek owoców tropikalnych liczi i mangostanu przez francuskiego mikrobiologa Henry’ego Boularda. Jest szczepem gatunku drożdży Saccharomyces cerevisiae czy popularnych drożdży spożywczych. Nazwa Saccharomyces wywodzi się z greki i oznacza cukrowe grzyby, cerevisiae pochodzi z łaciny i znaczy piwne. Polskie nazwy tego gatunku, np. drożdże piwne, są związane z najpopularniejszymi sposobami zastosowania drożdży. Jest to gatunek o największym znaczeniu dla człowieka.

Wykorzystuje się je w przemyśle piwnym, winiarskim, piekarskim i mleczarskim. Drożdże, jako środek spulchniający ciasto stosowano nieświadomie, łącznie z bakteriami kwasu mlekowego (w postaci spontanicznego zakwasu piekarskiego) od tysięcy lat. Jednym z procesów wywoływanych przez enzymy drożdży jest fermentacja alkoholowa, podczas której cukry proste przetwarzane są na dwa produkty: alkohol etylowy i dwutlenek węgla. Dwutlenek węgla zapewnia spulchnienie ciasta.

Drożdże są bogate odżywczo, ale nie powinny być spożywane jako żywe drożdże. Namnażając się szybko i fermentując, wpływają tym samym na florę bakteryjną jelit. Drożdże znane są z wysokiej zawartości witamin z grupy B, w szczególności B2, kwasu foliowego  i witaminy B12. Są też źródłem składników mineralnych takich jak cynk, miedź, żelazo, magnez.

Czy drożdże wywołują grzybicę?

Drożdże nie wywołują grzybicy, ale u osób z kandydozą, czyli grzybicą powinna być zastosowana eliminacja wszelkich źródeł drożdży z diety oraz tych produktów, które przyczyniają się do rozrostu drożdżaka Candida Albicans. Saccharomyces cerevisiae, a w tym Saccharomyces boulardii to nie to samo co drożdżak Candida albicans. Candida jest pospolitym grzybem pasożytniczym, który zasiedla florę bakteryjną jelit.

U zdrowej osoby, u   której układ odpornościowy nie jest osłabiony, obecność w organizmie grzybów (drożdżaków) Candida nie daje żadnych objawów i jest pod kontrolą przyjaznej mikrobioty. W okresach osłabienia odporności, po kuracji antybiotykowej może dojść do nadmiernego rozmnożenia się tego grzyba – w ten sposób zachwiana zostaje równowaga mikrobiologiczna organizmu i pojawiają się różnorodne dolegliwości pod ogólną nazwą kandydozy lub drożdżycy.

Zobacz także: Niewdzięczna Candida – jakie konsekwencje dla naszego zdrowia ma kandydoza?

Probiotyczne właściwości Saccharomyces boulardii

Szczep ten ma unikalny sposób tworzenia kolonii w porównaniu do innych szczepów Saccharomyces. Charakteryzuje się optymalną temperaturą wzrostu (która wynosi 37°C) i jest  oporny na niskie pH żołądka  oraz  działanie soli żółciowych.  Drożdże Saccharomyces boulardii przyjmowane  doustnie są stosowane w leczeniu i zapobieganiu:

  • ostrych biegunek infekcyjnych u dzieci,
  • biegunek podróżnych,
  • biegunek związanych z zakażeniem bakterią Clostridium difficile,
  • biegunek związanych z antybiotykoterapią.

Preparaty zawierające Saccharomyces boulardii podaje się również doustnie osobom z ogólnymi zaburzeniami trawienia, zespołem jelita drażliwego, chorobami zapalnymi jelit (niespecyficzne zapalenie jelit, chorobą Leśniowskiego – Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego), infekcjami spowodowanymi zakażeniem H. pylori i zakażeniem pasożytniczym.

Zobacz także: Zespół jelita drażliwego (IBS) – objawy, leczenie, dieta

Jak stosować probiotyk Saccharomyces boulardi?

Saccharomyces boulardii może być stosowany zarówno podczas biegunki, jak i profilaktycznie. Preparaty z Saccharomyces boulardii to w większości suplementy diety, ale dostępne są także w postaci leku bez recepty. Zastosowanie najlepiej jest skonsultować z lekarzem. Z danych literaturowych wiadomo, że S. boulardii wskazany jest do stosowania w trakcie brania antybiotyków. Po skończonej antybiotykoterapii należy kontynuować przyjmowanie przez okres od 3 dni do 2 tygodni.

Drożdże S. boulardii zaleca się przyjmować także przez 3 tygodnie podczas podróży w celu zapobiegania biegunce spowodowanej przez zmianę flory bakteryjnej. W trakcie standardowej terapii H. pylorii zaleca się przyjmowanie drożdży S. boulardii przez okres 2 tygodni. W przypadku ostrej biegunki infekcyjnej, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych można stosować S. boulardii przez 7 dni. Gdy dojdzie do zakażenia bakterią Clostridium difficile, można stosować S. boulardii nawet do 28 dni.

Gdy stosowane są leki przeciwgrzybiczne, przyjmowanie S. boulardii nie ma sensu, ponieważ drożdże te zostaną zabite przez lek. Nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu probiotycznego S. boulardii, nie  zawsze można go stosować. Przeciwwskazaniem jest alergia na składniki preparatu, ciężki stan chorobowy, znacznie obniżona odporność, ale także w niektórych przypadkach ciąża i karmienie piersią. Dlatego w wymienionych przypadkach nie można samodzielnie decydować o stosowaniu tego typu preparatu probiotycznego.

 

Bibliografia

Saccharomyces boulardii – aktualne dane naukowe, H. Szajewska, Prz Gastroenterol 2012; 7 (6): 351–358

Efficacy and safety of the probiotic Saccharomyces boulardii for the prevention and therapy of gastrointestinal disorders, T, Kelesidis, Ch. Porthoulaki, Therap Adv Gastroenterol. 2012 Mar; 5(2): 111–125.