Jak wybrać probiotyk ginekologiczny i jak go stosować?

Jak wybrać probiotyk ginekologiczny

W pochwie zdrowej kobiety dominują różnorodne gatunki bakterii Lactobacillus, które należą do  bakterii kwasu mlekowego. Pełnią one bardzo ważne funkcje w kobiecym organizmie, m.in. chronią przed grzybami i bakteriami chorobotwórczymi. Jeżeli w pochwie zaczyna brakować bakterii kwasu mlekowego m.in. z powodu obniżonej odporności, namnażają się bakterie patogenne. Probiotyki ginekologiczne w postaci preparatów, które zawierają bakterie Lactobacillus wyizolowane z pochwy zdrowej kobiety, pomagają przywracać i utrzymywać na odpowiednim poziomie kwasowość pochwy, co stwarza dobre warunki  dla właściwej flory bakteryjnej  w tym miejscu.


Dlaczego dochodzi do zaburzenia równowagi składu mikroflory pochwy?

Skład  jakościowy i ilościowy mikroflory pochwy nie jest stały. Może zmieniać się pod wpływem wielu czynników. Zmienia się w ciągu cyklu menstruacyjnego, podczas ciąży, stosowania m.in. antykoncepcji  i antybiotyków. Stosowanie antykoncepcji zmienia pH wydzieliny pochwowej,
a tym samym zmienia środowisko mikroorganizmów w niej bytujących. Antybiotyki natomiast  niszczą nie tylko mikrobiotę jelitową, ale także tę w okolicach intymnych.

Czytaj także: Probiotyki a antybiotykoterapia

Również nadmierna higiena, czyli podmywanie się kilka razy dziennie i używanie do podmywania preparatów zawierających środki przeciwbakteryjne, powoduje wyjałowienie śluzówki i zaburzenie równowagi mikroflory.  Kolejny czynnik zmieniający mikroflorę pochwy to sposób ubierania się. Bardzo obcisłe spodnie, noszenie stringów, syntetycznej bielizny i wkładek higienicznych to przyczyny podrażnień skóry, a wtedy łatwiej o zakażenia zarówno grzybicze, jak i bakteryjne. Osoby, które często zmieniają partnerów seksualnych czy regularnie korzystające z basenu/sauny, także są bardziej podatne na infekcje intymne, zwłaszcza gdy mają obniżoną odporność.

Kolejny czynnik to nieprawidłowa dieta. Nadmiar przetworzonej żywności, mięsa, cukru, alkoholu, niedobory świeżych warzyw i owoców zaburzają równowagę między dobrymi drobnoustrojami a patogenami w jelitach. Dbałość o zdrową dietę to dobre trawienie, a więc brak zaparć lub biegunek, ale także zapobieganie rozrostowi drożdżycy, czyli budowanie dobrej odporności organizmu. Zdrowa dieta jest jednym z czynników wpływających na utrzymanie równowagi mikroflory także okolic intymnych.

Kiedy warto sięgać po probiotyki ginekologiczne?

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca stosowanie probiotyków ginekologicznych doustnych w nawracających zakażeniach bakteryjnych oraz grzybiczych układu moczowo-płciowego, a także w ramach profilaktyki. Probiotyki długotrwale pomagają w zapobieganiu powracających infekcji miejsc intymnych. Natomiast u kobiet, które mają zniszczoną mikroflorę, doraźnie najlepsze są probiotyki podawane dopochwowo, ponieważ działają szybko. Dopiero później można zastosować kurację profilaktyczną w postaci probiotyków doustnych.

Rolą probiotyków ginekologicznych jest przywracanie i utrzymywanie na odpowiednim poziomie kwasowości pochwy. Dzięki temu naturalnie bytujące tam bakterie rodzaju Lactobacillus będą mogły namnażać się i chronić zarówno nabłonek pochwy, jak i dolny odcinek układu moczowego przed rozwojem bakterii i grzybów chorobotwórczych.

Czytaj także: Probiotyki doustne a infekcje intymne

Czy w ciąży lub w trakcie miesiączki można przyjmować probiotyki ginekologiczne?

Probiotyki ginekologiczne są bezpieczne dla kobiet w ciąży. Mogą zatem być polecane dla kobiet w ciąży, które przebyły nawrotowe stany zapalne pochwy. Wzrasta liczba badań wskazujących na związek pomiędzy stosowaniem probiotyków a redukcją ryzyka przedwczesnego porodu. Kobiety,  u których w I trymestrze ciąży stwierdzono niedobory bakterii Lactobacillus w pochwie, były narażone na kilkukrotnie większe ryzyko przedwczesnego zakończenia ciąży.

W czasie miesiączki, gdy dochodzi do zmniejszenia stężenia estrogenów, zwiększa się  pH pochwy, co sprzyja rozwojowi stanów zapalnych nie tylko pochwy, ale także układu moczowego. W tej sytuacji dobrze sprawdzają się preparaty doustne, ponieważ w trakcie krwawienia nie ma sensu stosowania preparatów dopochwowych.

Jakie kryteria powinien spełniać probiotyk ginekologiczny?

Probiotyk ginekologiczny powinien mieć potwierdzone badaniami klinicznymi efekty działania. Jego skuteczność będzie zależała od tego, czy szczepy bakterii, które zawiera, odpowiadają naturalnej florze bakteryjnej pochwy, a tym samym mają silne powinowactwo do nabłonka pochwy.
Są to m.in. Lactobacillus acidophilus, L.actobacillus fermentum i  Lactobacillus  plantarum. Bardzo ważna jest liczebność bakterii probiotycznych w jednej dawce probiotyku. Warto wybierać preparaty o wysokiej populacji bakterii i nie te najtańsze. Koniecznie trzeba zwrócić uwagę, jak producent zaleca przechowywać dany probiotyk. Z zasady korzystniej jest trzymać preparat w lodówce.

 

Źródła:

Opinia ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego Via Medica Journals, infekcje układu moczowo-płciowego, Ginekol Pol. 2012, 83, 233-236

Jak można zapobiegać nawracającym zakażeniom układu moczowego pojawiającym się regularnie w związku czasowym z miesiączką? D. Zielińska, Medycyna Praktyczna 2014

Najczęstsze błędy w stosowaniu probiotyków w ginekologii i położnictwie, T. Paszkowski, Forum Położnictwa i Ginekologii, 2018