Probiotyki doustne a infekcje intymne




Wiele kobiet, zwłaszcza w okresie rozrodczym, ma kłopoty z nawracającymi infekcjami okolic intymnych. Aby wyleczyć nawracające infekcje, należy zacząć od lepszego zrozumienia kobiecej fizjologii  i prawidłowej higieny okolic intymnych.  Infekcja intymna często idzie w parze z infekcją układu moczowego. Dobrze dobrane probiotyki  pełnią ważną funkcję w odbudowywaniu zaburzonego naturalnego ekosystemu  bakteryjnego okolic intymnych, którego skutkiem są nawracające infekcje. Powszechnie postrzega się probiotyki doustne jako preparaty stosowane doraźnie, aby działały osłonowo przy  antybiotykoterapii. W przypadku infekcji intymnych doraźnie stosuje się probiotyki dopochwowe. Probiotyki doustne stosowane  profilaktycznie mogą skutecznie wspierać leczenie infekcji intymnych  i zapobiegać ich nawrotom.

Bakterie rodzaju Lactobacillus – fundament fizjologicznej równowagi obronnej okolic intymnych kobiety

Bakterie Lactobacillus stanowią bardzo ważny element naturalnych mechanizmów obronnych kobiecych miejsc intymnych. Pierwsze doniesienia na temat ekosystemu pochwy pochodzą z 1892 roku i zostały opisane przez niemieckiego ginekologa A. Döderleina (ang. Döderlein’s bacteria). Określił on pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus) jako mikroflorę prawidłowej wydzieliny pochwowej. W prawidłowej wydzielinie pochwy występuje około 170 gatunków bakterii, z czego  pałeczki kwasu mlekowego stanowią 96% prawidłowej mikroflory pochwy. Mikrobiolodzy obserwują dużą zmienność ilościową i jakościową flory pochwy w zależności od zamieszkiwanych regionów.  Dany region zamieszkują kobiety o podobnych ekosystemach.

W mikroflorze pochwy Polek dominują takie gatunki  Lactobacillus jak: L. acidophilus (35%), L. fermentum (30%), L. plantarum (30%). Bakterie z rodzaju  Lactobacillus mają silne właściwości przylegania do nabłonka pochwy, utrudniając kolonizację innych mikroorganizmów. Przeprowadzają fermentację glikogenu zawartego w nabłonku pochwy, wytwarzając kwas mlekowy odpowiadający za naturalne, kwaśne pH pochwy przyjmujące wartość 3,6-4,5. Kwaśna wydzielina pochwy ogranicza nadmierny wzrost innych drobnoustrojów chorobotwórczych. Bakterie Lactobacillus produkują także inne substancje warunkujące utrzymanie prawidłowego ekosystemu pochwy jak np. bakteriocyny i nadtlenek wodoru. Są to substancje utrudniające rozwój patogenów.

Jakie są najczęstsze przyczyny infekcji intymnych u kobiet?

Wiele kobiet ma kłopoty z nawracającymi infekcjami okolic intymnych. Zwłaszcza kobiety w okresie rozrodczym. Aby wyleczyć nawracające infekcje, należy zacząć od lepszego zrozumienia kobiecej fizjologii  i prawidłowej higieny okolic intymnych.  Nadmierna higiena, czyli podmywanie kilka razy dziennie i używanie do podmywania preparatów zawierających środki przeciwbakteryjne, powoduje wyjałowienie śluzówki i zaburzenia mikroflory. Nadmierna higiena może wynikać z niezrozumienia, czym jest naturalna wydzielina pochwowa, która może być mylona z patologicznymi upławami. W różnych fazach cyklu wygląda inaczej i nie musi oznaczać nieprawidłowości. To właśnie suchość pochwy oznacza nieprawidłowość.

Także sposób ubierania się i całkowite usuwanie owłosienia okolic intymnych może mieć niebagatelny wpływ na rozwój infekcji intymnych. Bardzo obcisłe spodnie, noszenie stringów, syntetycznej bielizny i wkładek higienicznych to przyczyny podrażnień skóry,  a wtedy łatwiej o zakażenia zarówno grzybicze, jak i bakteryjne. Włosy łonowe stanowią naturalną ochronę przed wnikaniem bakterii kałowych do pochwy oraz kontaktem skóry z substancjami chemicznymi.

Kolejny czynnik to nieprawidłowa dieta.  Nadmiar przetworzonej żywności, mięsa, cukru, niedobory świeżych warzyw i owoców zaburzają równowagę między dobrymi drobnoustrojami a patogenami i jelitach. Dbałość o zdrową dietę  to dobre trawienie, a więc brak zaparć lub biegunek, ale także zapobieganie rozrostowi drożdżycy. Zdrowa dieta jest więc jednym z czynników wpływających na utrzymanie równowagi mikroflory także okolic intymnych.

Oprócz dotychczas wymienionych czynników sprzyjających rozwojowi infekcji okolic intymnych u kobiet związanych ze stylem życia są też czynniki farmakologiczne. Należą do nich leki, wśród których naczelne miejsce zajmują antybiotyki oraz antykoncepcja hormonalna. Stosowanie antykoncepcji zmienia pH wydzieliny pochwowej, a tym samym zmienia środowisko mikroorganizmów w niej bytujących.

 

Czytaj także: Probiotyki przy stałych lekach

 

Okres ciąży to wyjątkowy czas, kiedy organizm kobiety wytwarza bardzo dużo hormonów, które sprzyjają zakażeniom grzybiczym i bakteryjnym. Takie infekcje są czynnikami ryzyka przedwczesnego porodu  lub porodów samoistnych. Z kolei w okresie menopauzalnym, ze względu na wygaszanie aktywności  jajników i spadek estrogenów, następują zmiany w nabłonku pochwy, co daje objawy suchości  i zwiększa podatność na infekcje.

Probiotyki, które dostarczają dobrych bakterii kwasu mlekowego, pełnią ważną rolę w zapobieganiu i leczeniu infekcji intymnych

Liczne badania pozwalają sądzić, że probiotyki odgrywają istotną rolę w zapobieganiu infekcjom w obrębie układu moczowo-płciowego. Stosowanie probiotyków zarówno doustnie, jak i dopochwowo może być skuteczne w profilaktyce i wspomaganiu leczenia bezobjawowej oraz objawowej bakteryjnego zapalenia pochwy (ang. Bacterial  Vaginosis – BV). Badania potwierdzają także, że stosowanie szczepów Lactobacillus doustnie oraz dopochwowo może zmniejszać ryzyko nawracających zakażeń grzybiczych. Wykazano również korzystny wpływ dopochwowej i doustnej terapii probiotykami na zmniejszenie częstości zakażeń układu moczowego.

Probiotyki dopochwowe – oddziałują jedynie na mikroflorę bakteryjną pochwy, z ominięciem dróg pokarmowych. Działają szybciej niż doustne, dlatego sprawdzają się doraźnie przy uciążliwych infekcjach intymnych. Jednak probiotyków nie powinno się stosować jedynie w czasie infekcji intymnej. Środowisko pochwy zdrowej kobiety również narażone jest na patogeny, kiedy korzysta z basenu, sauny, w podróży. W celach profilaktycznych najlepiej sprawdzi się probiotyk doustny. Ponieważ skład mikroflory bakteryjnej pochwy różni się w zależności od zamieszkiwanego regionu, warto zwrócić uwagę na to, aby w przyjmowanym preparacie probiotycznym występowały te bakterie, które dominują w Polsce. Są to m.in. Lactobacillus acidophilus, L.actobacillus fermentum i  Lactobacillus  plantarum. Bardzo ważna jest liczebność bakterii probiotycznych w jednej dawce probiotyku. Warto wybierać preparaty o wysokiej populacji bakterii, dobrze opisane, z badaniami klinicznymi na ludziach i nie te najtańsze.

 

Czytaj także: Probiotyki – leki czy suplementy?

 

Źródła:

Opinia ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego Via Medica Journals, infekcje układu moczowo-płciowego, Ginekol Pol. 2012, 83, 233-236

Zaburzenia biocenozy pochwy – postępowanie diagnostyczne oraz leczenie. Ginekologia Praktyczna. 3: 33-36, 2009. Nalewczyńska A., Cendrowska A., Kowalska J., Szyszka B.

Probiotics in the Prevention and Treatment of Postmenopausal Vaginal Infections: Review Article https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5770522/,

Effectiveness of the two microorganisms Lactobacillus fermentum LF15 and Lactobacillus plantarum LP01, formulated in slow-release vaginal tablets, in women affected by bacterial vaginosis: a pilot study. J Clin Gastroenterol. 2014 Nov-Dec;48 Suppl 1:S106-12. Vicariotto F1, Mogna L, Del Piano M

Characterisation and selection of a Lactobacillus species to recolonise the vagina of women with recurrent bacterial vaginosis. McLean N.W., Rosenstein I.J. 2000. J Med Microbiol. 49: 543-552.24)

Strus M, Kochan P, Chełmicki Z, Chełmicki A, Stefański G, Dechnik K, Jabłońska E, Heczko P. Wpływ doustnego podawania trzech probiotycznych szczepów Lactobacillus na poprawę odczynu i składu mikroflory pochwy u kobiet w wieku reprodukcyjnym. Gin. Dypl. 2008; 3: 53-59.