Polipy jelita grubego




Lekarz gastrolog. Oddział szpitalnyPolipy to uwypuklenia błony śluzowej ponad jej powierzchnię. Są to zazwyczaj łagodne rozrosty błon śluzowych, które mogą po pewnym czasie znikać, ale niektóre z nich systematycznie się rozrastają i mogą przekształcić się w nowotwory złośliwe.

U niektórych osób ryzyko pojawienia się polipów jest większe niż u innych. Warto pamiętać o poddawaniu się badaniom profilaktycznym (kolonoskopia) aby w porę uchronić się przed rakiem jelita grubego, który może być konsekwencją nieleczonych stanówchorobowych jelit.

Co to są polipy i dlaczego powstają

Polipem określa się każde uwypuklenie i uniesienie tkanek ponad powierzchnię błony śluzowej. Mogą powstawać w różnych częściach organizmu. W układzie pokarmowym najczęściej powstają w jelicie grubym i są to polipy nowotworowe lub nienowotworowe. Najczęściej polipami nienowotworowymi są łagodne zmiany przerostowe błony śluzowej, które mogą po pewnym czasie znikać.

Polip jest zmianą będącą częścią błony śluzowej jelita, nie jest niczym wypełniony, jest jedynie jej uwypukleniem, mimo iż wyglądem zewnętrznym może przypominać mały zbiornik na cienkiej nóżce lub brodawkę. Wyróżniamy także polipy zapalne, tzw. pseudopolipy, które zbudowane są z prawidłowej błony śluzowej lub nabłonka regeneracyjnego i powstają w przebiegu nieswoistych chorób zapalnych jelit, we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i w chorobie Leśniowskiego-Crohna.

Do czynników ryzyka oprócz dziedzicznych predyspozycji zalicza się wiek powyżej 50 r.ż, palenie tytoniu, nadwagę i otyłość, nadużywanie alkoholu, brak aktywności fizycznej oraz nieodpowiednią dietę. Nadmierny stres czy coraz większe zanieczyszczenie środowiska również mogą przyczyniać się do zwiększonej podatności na powstawanie stanów zapalnych jelit, w tym polipów i raka jelita grubego.

Jakie objawy mogą wywoływać polipy jelita grubego?

Polipy jelita grubego u większości osób przez długi czas nie dają żadnych objawów a wśród typowych objawów, jeżeli już wystąpią,w stolcu może wystąpić krew utajona lub jawna. Krwawienie pojawia się, gdy dochodzi do owrzodzenia polipa lub w wyniku mechanicznego uszkodzenia jego struktury przez treść pokarmową.

Ryzyko krwawienia wzrasta, jeśli polip jest większy niż 1cm. U części osób pojawiają się bóle w podbrzuszu, dochodzi do zmiany rytmu wypróżnień, dokuczliwych zaparć, śluzu w kale, nudności, biegunek oraz anemii na skutek utraty krwi. Chorzy często odczuwają silne parcie na stolec lub doznają odczucia niepełnego wypróżnienia.

Czynniki chroniące przed powstawaniem polipów: styl życia i dieta

W przypadku, gdy już mamy zdiagnozowane polipy jelita grubego, najbardziej skutecznym sposobem zapobiegania ich rozrostowi i uzłośliwieniu jest usunięcie, zwłaszcza że mniejsze polipy można usuwać prawie bezboleśnie już podczas badania kolonoskopowego. Duże gruczolakowate polipy jelita grubego są wycinane chirurgicznie w narkozie.

Każdy wycięty polip oddawany jest do badań histopatologicznych czy nie zawierał on komórek nowotworowych. Osoby, które miały usuwane polipy jelita grubego, przez co najmniej dwa lata powinny zgłaszać się na badania kontrolne, a co 2-3 lata zrobić kolonoskopię.

Dieta po usunięciu polipa (polipów) jelita grubego powinna być z jak najmniejszą ilością: konserwantów i powszechnie stosowanych emulgatorów takich jak polisorbat-80, czerwonego, zwłaszcza przetworzonego mięsa (azotyny dodawane do wędlin, smażone mięso), produktów z dodanymi częściowo utwardzonymi olejami, które zawierają izomery trans przyczyniające się do powstawania wolnych rodników.

Konieczne jest zadbanie o większe i regularne spożywanie świeżych, ekologicznych warzyw (również kiszonych) i owoców, aby poprawić pasaż treści pokarmowej dzięki zawartości błonnika, ale także zwiększyć ilość spożywanych witamin i innych antyoksydantów oraz wzbogacić
florę jelitową. Konieczne jest dbanie o odpowiednią ilość płynów (min. 2-2,5 litra przy umiarkowanej aktywności) pomagających usuwać masy kałowe z jelita.

Regularny ruch to także czynnik sprzyjający lepszemu trawieniu i usuwaniu toksyn z organizmu. Lekarz może zalecić również probiotyki aby wspomóc odbudowę zniszczonego nabłonka. Po zabiegu usunięcia polipów praktycznie zakazane jest palenie papierosów i spożywanie dużych ilości alkoholu.

Składniki odżywcze w postaci kwasów omega-3 o działaniu przeciwzapalnym i niezbędny pierwiastek śladowy – selen, jako składnik wielu enzymów o działaniu antyoksydacyjnym – to elementy profilaktyki, na które warto zwrócić uwagę podczas wizyty u lekarza i dietetyka. Przy niskich stężeniach selenu w organizmie (można to sprawdzić w badaniu krwi) wzrasta predyspozycja do powstawania i wznawiania polipów jelita grubego.

Korzyści ze stosowania probiotyków w profilaktyce i po usunięciu polipów

Jeden z kluczowych wniosków ze wszystkich badań dotyczących zachowania zdrowych jelit brzmi następująco: zmniejszanie różnorodności składników pokarmowych redukuje różnorodność jelitowej flory bakteryjnej, a to może prowadzić do dysbakteriozy. Poszczególne gatunki mikrobów jelitowych giną w miarę rozwoju cywilizacji i odbudowanie prawidłowej flory jelitowej staje się coraz trudniejsze.

Aby suplementacja probiotykami była skuteczna we wspomaganiu prawidłowej odbudowy błony śluzowej jelita grubego konieczne jest zadbanie o różnorodne źródła błonnika pokarmowego w codziennej diecie. Błonnik wywiera ochronny wpływ na błonę śluzową jelita grubego i zabezpiecza ją przed rozwojem stanów zapalnych. Jego obecność w diecie nie tylko zapewnia dłuższe uczucie sytości w żołądku, ale skraca również czas pasażu treści pokarmowej w jelicie.

Zaleganie mas kałowych w jelicie grubym, jeżeli trwa dłużej niż normalnych 12 godzin, a zdarza się że trwa kilkadziesiąt godzin, kilka dni a nawet tygodni, działa toksycznie na jelito. Niestrawiony pokarm gnije i wytwarza toksyny. Błonnik ponadto stymuluje procesy fermentacyjne w jelicie grubym, dzięki czemu tworzy odpowiednie podłoże dla rozwoju korzystnej mikroflory bakteryjnej. Zapobiega to namnażaniu się mikroorganizmów patogennych, które w nadmiarze zaburzają mikrobiom jelitowy.

Czytaj także: Jak prawidłowo zażywać probiotyki?

Dobrej jakości preparat probiotyczny, w którym kompozycja szczepów probiotycznych odzwierciedla naszą naturalną mikrobiotę jelit i dobrze współpracuje z bakteriami jelitowymi może wnieść istotny wkład w odbudowę mikrobiomu a tym samym przyczynić się do poprawy stanu nabłonka jelita grubego i przy okazji wpłynąć na poprawę nastroju i samopoczucia.

Bibliografia: